Bệnh do vi rút Nipah (NiV) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Nipah gây ra. Đây là một vi rút gây bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người. Bệnh có thể lây lan thành dịch, tỷ lệ tử vong cao. Lần đầu vi rút này được phát hiện vào năm 1999 tại Malaysia và sau đó ghi nhận ở nhiều nước như Bangladesh, Ấn Độ, Singapore.
Đến thời điểm hiện nay Việt Nam chưa từng ghi nhận ca bệnh do vi rút Nipah
* Tác nhân gây bệnh: là một vi rút gây bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người
* Thời gian ủ bệnh: Thời gian ủ bệnh khoảng 4–14 ngày sau khi tiếp xúc với vi rút
* Đường lây truyền:
Lây truyền từ động vật sang người:
+ Nipah tồn tại chủ yếu ở dơi ăn quả (vật chủ tự nhiên). Vi rút có thể lây sang lợn và một số động vật khác, sau đó lây sang người.
+ Người có thể nhiễm khi tiếp xúc trực tiếp với động vật bị nhiễm vi rút Nipah (dơi, lợn, vật trung gian) hoặc tiếp xúc với thực phẩm/vật phẩm bị nhiễm vi rút (ví dụ trái cây chưa rửa sạch bị dơi gặm, nước nhựa cây nhiễm).
– Từ người sang người: Có thể xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh (như nước bọt, nước mũi, dịch cơ thể).
* Triệu chứng bệnh:
– Ban đầu người bệnh có thể có các biểu hiện như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng.
– Sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh gợi ý viêm não (encephalitis).
Hiện nay chưa có vắc xin phòng bệnh đặc hiệu do vi rút Nipah, do vậy người dân cần nghiêm túc tuân thủ các biện pháp dự phòng cụ thể:
(1) Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết.
(2) Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
(3) Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện “Ăn chín, uống sôi”, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
(4) Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
(5) Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
(6) Khi có các triệu chứng mắc bệnh cần thông báo ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và điều trị kịp thời.